A peli do día

Xoves, 09 de Xuño de 2005

A Tola

O filme que nunca existiu...


(Non hai cartel) E aínda sendo un caso especial, comezamos como sempre. 1974. A Tola. Dirixe Miguel Gato, guión de Francisco Taxes (deus che teña na gloria compañeiro).
Estamos en campaña electoral e moitas veces se pensa que non temos memoria histórica. Por se a alguén lle falta, tranquilos que imos intentar reorganizar algúns recordos. Son moitos os que pensan que o cine galego comezou con Xabier Villaverde e Chano Piñeiro que recollían o testigo do que a principios de século facía Carlos Velo. Non foi así. E é que nos tempos de "hable bien, no sea bárbaro" tamén houbo xente que naceu con inquietudes cinematográficas, xente que entraba no cine usando o galeguismo como método diferenciador doutras industrias, xente que desde logo é mellor non saber da súa existencia (como pensan algúns).
O caso é que entre a depresión da dictadura, os achaques de Franco, o chimpo de Carrero e os queixumes de Arias Navarro, filmouse en Galicia un filme (curta-mediometraxe) que levaba por título "A Tola". O argumento do filme céntrase nunha muller que despois de ser torturada é encerrada nun manicomio ante os choros do seu fillo pequeno. Os únicos que aínda se atreben a mentar o filme (léase AVG en

www.culturagalega.org

, por certo dependentes da Consellería de Cultura) falan do filme como unha denuncia da represión política franquista en Galicia. Faltalles moito por dicir.
O caso era que naquela época os pensadores aínda eran hábiles e escondían bastante ben os seus lemas en subtextos extraordinarios. Máis alá da directa mención á represión "A Tola" simbolizaba o secuestro do estatuto de autonomía galego, ese que todo o pobo demandaba, ese que promoveu as maiores manifestacións da historia deste país, ese que non refrendaron, ata non ser obrigados, os mesmos que hoxe escriben sobre este filme que un día satanizaron.
Para os históricos do audiovisual, este é un título mítico. Foi proxectado nas III xornadas de Cine de Ourense cando se dícia "o único que ten o cine galego é a consciencia da súa nada" (frase que aínda podería repetirse). E sería fruto da inxenuidade..., porque a ninguén lle deu por pensar que podía haber un censor na sala, e habíao. Alguén deu o chivatazo ós autores e Miguel Gato colleu a fita e puxo os pes en polvorosa xunto cun xoven Antonio Simón que era axudante de dirección no filme e compañeiro de piso de Gato. O caso é que chegaron a Madrid coa única copia do filme e na porta da casa tiñan xa ós do TOP (Tribunal de Orden Público) que requisaron o filme e meteron a Miguel Gato no caldeiro por unha breve tempada. O filme perdeuse para sempre.
Nese mesmo certame, en 1974, tamén se requisou "Os Suevos" de José Ernesto Díaz-Noriega, un filme que tiña perlas como "Viva Mao" e a continuación "Shssssssss, que van a venir los grises". Por sorte, este filme aínda se conserva pero non é fácil de ver porque a ninguén lle interesa semellante cousa.
E é que non interesa, non interesa e non interesa, dicir que o Ministro de Información e Turismo era Manuel Fraga, que redactou a primeira lei de libertade de prensa en 1965, a "Lei Fraga" a mesma pola que se rexían os censores. Ese mesmo Fraga que fundou o Partido Popular, que redactou a Constitución Española, que gobernou 16 anos seguidos a Xunta de Galicia e que se presenta ás eleccións no 2005, 31 anos despois de que "A Tola" fora secuestrada e destruída. A quen lle interesa?

Por Fagot

Nota Fagot: Gustaríame poder puntuala.

Por: Fagot | Filmes | Comentarios (1) | Referencias (0)